Thailand Geopark

อุทยานธรณี ประเทศไทย






น้ำตกทับพญาเสือ

ที่ตั้ง : อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติภูเวียง หมู่บ้านโนนสูง ตำบลในเมือง อำเภอเวียงเก่า จังหวัดขอนแก่น

การเดินทาง : จากตัวจังหวัดขอนแก่นใช้เส้นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (ขอนแก่น-ชุมแพ) ผ่านอำเภอบ้านฝาง อำเภอหนองเรือ ระยะทางประมาณ 48 กิโลเมตร แยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 2038 เป็นระยะทาง 18 กิโลเมตร ถึงอำเภอภูเวียง แล้วใช้เส้นทางภูเวียง-บ้านหินร่อง เป็นระยะทาง 8 กิโลเมตร จากนั้นเดินทางโดยรถยนต์ขึ้นเขาอีกประมาณ 2 กิโลเมตร และเดินเท้าเข้าตัวน้ำตกอีก 1,200 เมตร จะถึงตัวน้ำตก

ลักษณะเด่นของแหล่ง : ด้านบนเป็นหน้าผาชันน้ำตกชั้นเดียวขนาดเล็ก มีความสูง 10 เมตร ด้านล่างเป็นพลาญหินลาดเอียงยาว 200 เมตร ทางน้ำไหลตกลงมาตามความลาดชันของภูมิประเทศ


ธรณีวิทยา :  บริเวณนี้เป็นหมวดหินพระวิหาร ชั้นหินเอียงเทจากแนวระนาบ 90 วางตัวในทิศทางประมาณ 0400 (dip angle/dip direction) ประกอบด้วย หินทราย หินทรายปนกรวด สีขาวถึงสีขาวปนเหลือง เนื้อละเอียดถึงหยาบปานกลาง มีการคัดขนาดดี ความกลมมนกึ่งเหลี่ยมถึงกึ่งมน ชั้นหนาปานกลางถึงชั้นหนา ส่วนใหญ่ประกอบด้วยแร่ควอตซ์ กรวดที่พบเป็นกรวดของแร่ควอตซ์ และเชิร์ต พบแนวแตกเรียบ (39/067, 88/300, 82/243 และ 85/343) รอยเลื่อน (78/010 และ 85/015) หมวดหินนี้มีอายุอยู่ในยุคครีเทเชียสหรืออายุประมาณ 140 ล้านปีมาแล้ว
                  การเกิดน้ำตกทับพญาเสือบริเวณนี้ ยุคจูแรสซิกถึงยุคครีเทเชียสตะกอนที่สะสมตัวในสภาวะแวดล้อมโบราณบนแผ่นดิน โดยการพัดพาตะกอนของแม่น้ำประสานสายและแม่น้ำโค้งตะวัด ผ่านกระบวนการทางธรณีวิทยากลายเป็นหินให้หินชั้นหรือหินตะกอน (ส่วนใหญ่เป็นหินทราย) ต่อมาเกิดการเคลื่อนที่ของแผ่นอนุทวีปชานไทยชนกับแผ่นอนุทวีปอินโดจีน ทำให้ชั้นหินทรายบริเวณนี้ (ตั้งอยู่ในแผ่นอนุทวีปอินโดจีน) เกิดยกตัวเกิดเป็นภูเขาเมื่อประมาณ 40 ล้านปีมาแล้ว เกิดเป็นลานหินทรายที่มีความลาดเอียงเล็กน้อย ชั้นหินคดโค้ง เกิดรอยแตก และรอยเลื่อน กระบวนการผุพังของชั้นหินทรายที่เกิดจากการกัดเซาะของน้ำ ลม และแสงแดด ทำให้เนื้อหินผุ กร่อน แตกหลุด และหินแตกหลุดถูกนำพาออกไปจากชั้นหินและไหลไปตามทางน้ำ เกิดเป็นหน้าผาชันขนาดเล็กบริเวณน้ำตก เกิดเป็นกระดานลื่นตามธรรมชาติขนาดใหญ่ปรากฏเป็นน้ำตกสวยงาม การเกิดกุมภลักษณ์ (pothole) เกิดขึ้นในฤดูน้ำหลากพัดเอาก้อนกรวด และเม็ดทราย มาหมุนวนอยู่ในแอ่งเล็กๆ บนผิวหน้าของลานหินที่มีความลาดเอียง การขัดสีของเม็ดกรวด และเม็ดทรายที่เกิดในช่วงน้ำหลาก ทำให้แอ่งเดิมขยายและลึกเว้าจนเป็นหลุมหรือเรียกว่า “กุมภลักษณ์ (pothole)” ดังที่เห็นในปัจจุบัน ปรากฏการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเวลาของยุคควอเทอร์นารี (ประมาณ 1.8 ล้านปีมาแล้ว – ปัจจุบัน)


กรมทรัพยากรธรณี  กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

75/10  ถนนพระรามที่ 6  แขวงทุ่งพญาไท  เขตราชเทวี  กรุงเทพมหานคร  10400


Copyright © 2013 DMR | All Rights Reserved