search
 
FONTSIZE
แร่ >> ประโยชน์ของแร่ >> แร่ที่ใช้ในอุตสาหกรรมเซรามิกส์
ควอรตซ์ / ทรายแก้ว

วันที่ 22 ก.ย. 2550
 
ควอรตซ์ (quartz)  หรือที่เรียกกันว่าเขี้ยวหนุมาน มีส่วนประกอบทางเคมี เป็นซิลิกา(SiO2) ส่วนมากจะใส  ไม่มีสี ถ้ามีมลทินเจือปนอยู่จะให้สีต่างๆ เช่น ม่วง ชมพูและเหลือง ควอรตซ์ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างของผลิตภัณฑ์เซรามิก อาจพบได้ทั้งแบบที่เกิดเป็นสาย (vein) ซึ่งตัดแทรกเข้ามาในหินแกรนิตหรือหินอื่นๆ และที่อยู่ในรูปของทรายแก้ว ซึ่งได้นำมาใช้ในงานเซรามิกอย่างกว้างขวาง เนื่องจากมีปริมาณมหาศาล มีความบริสุทธิ์สูง กล่าวคือมีปริมาณของ (SiO2) สูงกว่า 98% นอกจากนี้ยังหาไม่ยากนัก และมีต้นทุนการผลิตที่ค่อนข้างต่ำ กระบวนการแต่งทรายแก้วนั้น ไม่ซับซ้อน อาศัยเพียงการล้างน้ำเอาเศษดินและรากไม้หรือใบหญ้าออก จากนั้นจึงคัดขนาดเม็ดทรายให้เหมาะสม  เท่านั้น ทรายแก้ว (silica sand) หมายถึงทรายที่สะอาด มีเปอร์เซ็นต์ของซิลิกาสูงกว่า 95% และมีเปอร์เซ็นต์ของเหล็กต่ำ ตลอดจนมีสารมลทินอื่นๆ เจือปนอยู่เพียงเล็กน้อย มีขนาดเม็ดทรายละเอียด พบมากบริเวณชายหาด ชายทะเล  การกำเนิด แร่ควอรตซ์ส่วนใหญ่เกิดเป็นสายในหินแกรนิต ทรายแก้วส่วนมากเกิดจากการผุพังของหินที่มีแร่ควอตซ์เป็นส่วนประกอบหลัก เช่น หินแกรนิต ไรโอไลต์ หรือสายเพกมาไทต์ เมื่อหินแตกหักผุพังลง แร่ควอตซ์ซึ่งมีความคงทนต่อการผุพังมากกว่าจะเหลืออยู่และสะสมตัวกันเป็นชั้นๆ โดยมีคลื่นลม กระแสน้ำเป็นตัวการสำคัญในการคัดขนาด  แหล่งในประเทศ  เหมืองแร่ควอรตซ์มีที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ราชบุรี และที่จังหวัดตาก โดยเป็นแร่พลอยได้จากการผลิตแร่เฟลด์สปาร์  แหล่งทรายแก้ว พบตามชายทะเลทั่วไป ทั้งในบริเวณภาคตะวันออก เช่นที่ จังหวัดระยอง จันทบุรี ตราด และภาคใต้ที่จังหวัดสงขลา ภูเก็ต ตรัง นครศรีธรรมราช ชุมพร และปัตตานี  ประโยชน์ ควอรตซ์ ถ้าเป็นผลึกที่สมบูรณ์และมีความบริสุทธิ์มาก นำไปใช้ทำเลนส์ ปริซึม แว่นตา นาฬิกาควอรตซ์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แต่ถ้ามีมลทินมากจะนำไปใช้ทำเป็นผงขัด กระดาษทราย และใช้ในการถลุงเหล็กแทนแร่ฟลูออไรต์ นอกจากนี้ยังนำไปใช้เป็นรัตนชาติและหินประดับด้วย ทรายแก้วใช้เป็นวัตถุดิบที่สำคัญในอุตสาหกรรมแก้วและกระจก อุตสาหกรรมเครื่องปั้นดินเผา ใช้ทำเป็นแบบหล่อเหล็กในอุตสาหกรรมเหล็กหล่อ และใช้เป็นผงขัดสนิมเหล็กแทนการใช้กระดาษทราย ผลผลิต  ควอรตซ์: ในปี พ.ศ. 2539 - 2540 ผลิตได้ 9,831 และ 5,133 ตัน คิดเป็นเงิน 7.4 และ 3.8 ล้านบาท สำหรับปี พ.ศ.2541 ไม่มีข้อมูลการผลิต  ทรายแก้ว: ในปี พ.ศ.2539 - 2541 ผลิตได้ 447,050; 515,859 และ 323,937 ตัน คิดเป็นเงิน 156.5; 180.6    และ 113.4 ล้านบาท ตามลำดับ 

กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 75/10 ถ.พระรามที่6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กทม. 10400
ติชมและเสนอแนะที่ : webmaster@dmr.mail.go.th