ค้นหา
 คาลโคไซต์ (Chalcocite)

 

ชื่อแร่
     มาจากภาษา “chalkos” หมายถึง coper ทองแดง

คุณสมบัติทางฟิสิกส์
     รูปผลึกระบบออร์โทรอมบิกแต่ปกติมักจะมีเนื้อละเอียดแน่นสีเทาแบบตะกั่วเป็นมันทิ้งไว้จะมัวจนดำด้าน วาวโลหะ แข็ง 2 - 2.5 นับว่าอ่อนพอควรที่มีดตัดได้หรืออาจจะเปราะร่วน รอยแตกเว้าโค้ง ถ.พ. 5.5 – 5.8 สีผงละเอียดสีดำปนเทา

สูตรสมบัติทางเคมี
     สูตรเคมี Cu2S มี Cu 79.8 % S 20.2 % อาจมีเงินและเหล็กปนเล็กน้อย ละลายในกรดดินประสิว HNO3 ให้ควันสีแดงน้ำตาลและตะกอนกำมะถันสารสะลายสีเขียว

ลักษณะเด่นและวิธีตรวจ
     สีเทาตะกั่ว อ่อนมีดตัดได้ไม่ง่ายนัก เมื่อเผาบนแท่งถ่านจะได้กลิ่น SO2และหลอมได้โลหะทองแดงโดยง่าย ทดลองอย่างแร่แล้วทำให้ชื้นด้วยกรดเกลือแล้วผา จะได้เปลวไฟสีน้ำเงินสด

การเกิด
     แร่คาลโคไซต์เป็นแร่ทองแดงที่สำคัญแร่หนึ่ง อาจเกิดเป็นแร่ปฐมภูมิในสายแร่ร่วมกับบอร์ไนต์คาลโคไพไรต์ และไพไรต์ แต่แหล่งกำเนิดที่สำคัญคือแหล่งแร่ในเขตที่มีการชะละลาย (enriched zone) จนมีความสมบูรณ์สูงของแหล่งแร่ซัลไฟด์ โดยแร่ทองแดงซัลไฟต์ปฐมภูมิจะถูกออกซิไดส์เกิดสารละลายซัลเฟตซึ่งจะเคลื่อนลงต่ำทำปฏิกิริยาแร่ปฐมภูมิเกิดเป็นคาลโคไซต์

แหล่ง
     ในประเทศไทย พบใน จ.เพชรบูรณ์ สุโขทัย และเชียงราย เป็นแหล่งเหล็ก ๆ อยู่กับแร่ทองแดง ที่ อ.งาว จ.ลำปาง เกิดอยู่ในหินทรายร่วมกับแร่ทองแดงชนิดทุติยภูมิชนิดอื่น ๆ เช่น มาลาไคต์ อะซูไรต์ และคิวไพรต์
     ต่างประเทศ มีมากที่ประเทศเยอรมนี นอร์เวย์ สเปน แหล่งผลิตทองแดงที่ใหญ่ที่สุดในสหรัฐอเมริกาคือที่ Bingham ในรัฐยูทาห์

ประโยชน์
     เป็นสินแร่ทองแดงที่มีค่า เพราะมีเนื้อทองแดงถึงร้อยละ 79.8

    
กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 75/10 ถ.พระรามที่6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กทม. 10400
ติชมและเสนอแนะที่ : webmaster@dmr.mail.go.th