ยิปซั่ม,แร่เกลือจืด( Gypsum )
 

ชื่อแร่
มาจากภาษากรีก หมายถึง แร่ที่แตกตัวเมื่อได้รับความร้อน ( calcined mineral ) ประกอบด้วยแร่ลักษณะต่างกัน 3 ชนิด คือ ซาทินสปาร์ ( Satin spar ) เป็นยิปซัมชนิดหนึ่งที่มีเนื้อเป็นเสี้ยนๆ มีความวาวคล้ายใยไหม อะลาบาสเทอร์ ( Alabaster ) เป็ยยิปซัมที่มีเนื้อเป็นมวลเมล็ดอัดกันแน่น เซเลไนต์ ( Selenite ) เป็นยิปซัมชนิดที่ไม่มีสี มีเนื้อเป็นแผ่นบางโปร่งใส

คุณสมบัติทางฟิสิกส์
รูปผลึกระบบโมโนคลินิก ผลึกมีลักษณะเป็นแท่งแบนปลายแหลมทั้งสองข้าง อาจเกิดเป็นรูปผลึกแฝดได้ มีแนวแตกเรียบ 3 แนวต่างๆกัน แต่ที่ชัดเจนมีแนวเดียวจนทำให้แตกเป็นแผ่นๆ รอยแตกอีกแนวอาจเป็นรูปโค้งเว้าแบบก้นหอย หรือแตกแล้วมีลักษณะ เป็นเสี้ยนๆ แข็ง 2 ถ.พ. 2.72 วาวคล้ายแก้วหรือวาวคล้ายมุกคล้ายไหม ไม่มีสีหรือมีสีขาว เทา หรือ มีสีเหลือง แดง น้ำตาลปนหน่อยๆ เนื่องจากมีมลทินปะปน มีเนื้อโปร่งใสไปจนกระทั่งโปร่งแสง

 



ยิปซั่ม,แร่เกลือจืด( Gypsum )

คุณสมบัติทางเคมี
สูตรเคมี CaSo4.2 H2O มี CaO 32.6 % SO3 46.5% H2O 26.9% หลอมตัวขั้นที่ 3 ละลายในกรดเกลือเจือจางร้อน ลักษณะเด่นและวิธีตรวจ อ่อน เล็บขูดเข้า มีแนวแตกเรียบที่สมบูรณ์ 3 แนว ละลายได้ในกรดเกลือเจือจางที่ร้อน ต่างกับแอนไฮไดร์ตตรงที่มีน้ำ

การเกิด
เกิดจากการตกตะกอนของน้ำทะเลเนื่องจากน้ำทะเลระเหยตัวออกไปจึง สะสมตัวเป็นชั้นๆ เหมือนเกลือหิน อาจเกิดจากการแปรสภาพของแอนไฮไดรต์ โดยการดูดน้ำ ได้พบในบริเวณที่มีภูเขาไฟ โดยเฉพาะตรงบริเวณที่มีหินปูนทำปฏิกิริยากับไอของกำมะถัน อาจพบเกิดเป็นเพื่อนแร่ในสายโลหะ

แหล่ง

ในประเทศไทย พบที่ จ.พิจิตร นครสรรค์ กาญจนบุรี นครศรีธรรมราชสุราษฏร์ธานี และกระบี่ ในต่างประเทศ ในสหรัฐอเมริกามีแหล่งผลิต ใหญ่ๆหลายแห่ง เช่น นิวยอร์ก มิชิแกน ไอโอวา เท็กซัส เนวาดา แคลิฟอร์เนีย พบเกิดสะสมตัวเป็นแหล่งใหญ ่ในแอริโซนา นิวเม็กซิโก

ประโยชน์
ประโยชน์สำคัญใช้ในการทำปูนพลาสเตอร์ ทำ Wallboard กระเบื้อง ทำ Portland cement ใช้ในการทำปุ๋ยพืช ยิปซัมชนิดซาทินสปาร์และ อะลาบาสเทอร์ นำมาตัดหรือแกะสลักหรือขัดทำเป็นเครื่องประดับ แต่ไม่เป็น ที่นิยมกันนักเพราะมีเนื้ออ่อน ใช้ทำซอล์ก เขียนกระดานและแป้งนวล

 
© 2559 สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์โดย กรมทรัพยากรธรณี
ที่อยู่ กรมทรัพยากรธรณี 75/10 ถ.พระรามที่6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กทม. 10400 ติดต่อผู้ดูแลเว็บไซต์ : webmaster@dmr.mail.go.th
เว็บไซต์นี้เหมาะสำหรับ IE 9 ขึ้นไป, FireFox 22 ขึ้นไป Google Chrome 28 ขึ้นไป, หน้าจอขนาด 1366x768 pixel