อาร์เซโนไพไรต์ ( Arsenopyrite)

อาร์เซโนไพไรต์ ( Arsenopyrite)

อาร์เซโนไพไรต์ ( Arsenopyrite)

 

ชื่อแร่
     ได้จากการต่อคำ 2 คำ คือ arsenical กับ pyrite

คุณสมบัติทางฟิกสิกส์
     รูปผลึกระบบดมโนคลินิกอาจเกิดเป็นผลึกแฝด (twin) ทำให้ผลึกเป็นรูปออร์โทรอมบิก โดยปกติมีลักษณะเนื้อสมานแน่น แผ่เป็นรูปรัศมี รูปมวลเมล็ดและรูปไต สีขาววาวคล้ายเงินปนทองเหลืองนิด ๆ วาวโลหะ สีผงละเอียดสีดำ หนักมาก ถ.พ. 5.9 6.2 แข็ง 5.5 6 เนื้อเปราะร่วน รอยแตกขรุขระ

คุณสมบัติทางเคมี
     สูตรเคมี FeAsS มี โ 34% As 46% ปกติมักมี Co ปนอยู่ด้วยและเรียก Cobaltian ถ้ามี Bi ปน เรียก Bismuthian แต่หายาก ผุสลายใน กรดดินประสิวให้ตะกอนกำมะถันซึ่งไม่ละลาย

ลักษณะเด่นและวิธีตรวจ
     สีขาวออกเงิน รูปผลึกชัดคล้ายลิ่ม หลังคล้ายหลังคาทั้งสองด้านและมักพบร่องขนานถี่ ๆ เสมอ ๆ มีรอยขีดขนานบนหน้าผลึก หลอมตัวขั้นที่ 2 ได้ดลหะกลม แม่เหล็กดูดติด เผาไฟคน ๆ ดูจะเห็นควันขาวลอยขึ้นมีกลิ่นคล้ายกระเทียม อย่าดมมากอาจมีอันตรายถึงตายได้

การเกิด
     เป็นแร่สำคัญที่มีอาร์เซนิกมาก มัเกิดร่วมอยู่ในแหล่งดีบุกและทังสเตนแบบแหล่งสายแร่อุณหภูมิสูงแยกออกได้ยาก อาจเกิดในแหล่งแปรสัมผัส ในสายแร่ที่สะสมจากน้ำร้อน จะมีแร่อื่นเช่นทอง เงิน ทองแดง กาลีนา สฟาเลอไรต์ ไพไรต์ เกิดอยู่ด้วย

แหล่ง
     ในประเทศไทย พบที่ จ.ลำปาง เพชรบูรณ์ นครศรีธรรมราช ยะลา กาญจนบุรี และสงขลา
ต่างประเทศ พบแหล่งใหญ่ที่แคลิฟอร์เนีย ที่เป็นผลึกใหญ่พบที่ประเทศเม็กซิโก นอกนี้พบที่โบลิเวีย นอร์เวย์ อังกฤกษ และอิตาลี

ประโยชน์
     เป็นแร่สำคัญที่ให้อาร์เซนิก ใช้ทำยาฆ่าแมลงและฆ่าสัตว์อื่น ๆ และผสมยาบางอย่างทำ Paris Green