เคโอลิไนต์ ( Kaolinite )

 

เคโอลิไนต์ ( Kaolinite )

ขื่อแร่
เคโอลิไนต์ ( Kaolinite ) มาจากภาษาจีนว่า เกาลิง ( Kauling ) เป็นชื่อของภูเขาที่มีสันเขาสูง ( High ridge ) ได้พบแร่นี้ที่นั้น

คุณสมบัติทางฟิสิกส์
รูปผลึกระบบไทรคลินิก มีลักษณะเป็นขนมเปียกปูนหรือเป็นรูปหกเหลี่ยม มีลักษณะเล็กและ เป็นแผ่นบาง โดยปกติ มักเกิดเป็นก้อนคล้ายดิน มีทั้งชนิดเนื้อแน่นและ ชนิดเนื้อร่วน ( friable ) แนวแตกเรียบสมบูรณ์ แข็ง 2-2.5 ถ.พ. 2.6-2.63 ด้านคล้ายดิน ผลึกที่เป็นแผ่น จะวาวแบบมุก สีขาว อาจพบสีอื่นๆ ได้ขึ้นกับมลทินที่ปนอยู่ คล้ายขี้ผึ้งและปั้นเป็นก้อนได้ ( Plastic )

คุณสมบัติทางเคมี
สูตรเคมี Al4 (Si4 O10) (OH)8 ประกอบด้วย Al2 O3 39.5% และ H2 O 14.0%

ลักษณะเด่นและวิธีตรวจ
คล้ายดินเหนียว ( clay ) แยกจากแร่ดินเหนียวอื่นได้ยาก ถ้าไม่มีการทดสอบ ทางแสงหรือด้วยวิธีอื่น เมื่อทำให้ชื้นด้วยโคบอลต์ไนเตรตแล้วเผา จะได้สีน้ำเงิน เผาในหลอดปิดจะได้น้ำในลักษระคล้ายดินเหนียวสีขาว ไม่หลอมตัว ไม่ละลายในกรด

การเกิด
เป็นแร่ทุติยภูมิ เกิดจากการที่แร่อลูมิเนียมซิลิเกตโดยเฉพาะพวกเ ฟลด์สปาร์ ในหินชนิดต่างๆ ได้ผุสลายเปลี่ยนสภาพ หรือเกิดจากการ เปลี่ยนแปลงเนื่องจากน้ำร้อน บางแห่งเกิดทั้งแหล่งเพราะ การเปลี่ยนแปลงเป็นไปอย่างสมบูรณ์
แร่ที่มีส่วนประกอบอย่างเดียวกับเคโอลิไนต์แต่มีโครงสร้างต่างกัน คือ ดิกไคต์ และนาไครต์ ซึ่งไม่ได้เป็นส่วนสำคัญของแหล่งดินทั่วไป

แหล่ง
-ในประเทศไทย พบที่ จ.เชียงราย เชียางใหม่ ลำปาง ลำพูน แพร่ ตาก สุโขทัย อุทัยธานี อุตรดิตถ์ กาญจนบุรี ลพบุรี ปราจีน ราชบุรี พิจิตร ชลบุรี ระยอง ชุมพร ระนอง พังงา ภูเก็ต สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช สงขลา ยะลา และนราธิวาส
- ต่างประเทศ แหล่งใหญ่พบในประเทศ จีน มีการทำเหมือง มาแต่โบราณ นอกจากนี้ พบในเยอรมัน เซโกสโลวะเนีย อังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย และ อเมริกา

ประโยชน์
ใช้ทำอิฐ กระเบื้องมุงหลังคา ท่อ ดินเหนียวชนิดที่มี คุณภาพดี ( high grade Clay ) ซึ่งเรียกว่า China clay หรือ ดินเคโอลิน ( Kaolin ) ใช้ทำเครื่องปั้นดินเผาทุกชนิด ทำอิฐก่อสร้าง ภาชนะกระเบื้องเคลือบต่างๆ นอกจากนี้ ใช้ทำอิฐทนไฟสำหรับ เตาถลุงโลหะ ส่วนใหญ่มักจะใช้เติมลงไปในกระดาษเพื่อให้มีน้ำหนัก ความถึบ และความเหนียวดีขึ้น และทำให้กระดาษม ีหน้าเรียบ ( Coating) นอกจากนี้ ยังใช้ในอุตสาหกรรมยางและ ทำวัสดุทนไฟ ( Refractories )

การที่นำมาใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องปั้นดินเผาเนื่องจากมีคุณสมบัต ิเมื่อเปียก จะปั้นเป็นรูปร่างตามต้องการได้แต่เมื่อถูกทำให้ร้อน จะมีโมเลกุลของน้ำระเหยออก ทำให้เนื้อแข็งและทนทาน