แอกซิไนต์ (Axinite)
แอกซิไนต์ (Axinite)
ผลึกอยู่ในระบบสามแกนเอียง ปกติผลึกเป็นแผ่นหนาแบนคล้ายลิ่ม มักเกิดเป็นผลึกหรือกลุ่มผลึก เป็นแผ่นแบบใบมีดซ้อนกัน บางครั้งเป็นมวล หรืออาจเป็นมวลเม็ด สีน้ำตาลอ่อน ม่วง เทา เขียว และเหลือง สีผงสีขาว ความแข็ง 6.5-7 เปราะ ความถ่วงจำเพาะ 3.27-3.35 โปร่งใส ถึงโปร่งแสง วาวแบบแก้ว รอยแตกขรุขระหรือแบบก้นหอย แนวแตกเรียบแนวเดียวค่อนข้างชัดเจน
สูตรเคมี Ca2(Mn, Fe, Mg)Al2BSi4O15(OH) ชื่อแร่แปรเปลี่ยนตามสัดส่วนของเหล็ก แมกนีเซียมและแมงกานีส ดังนี้
เฟอร์โรแอกซิไนต์ (ferroaxinite) เป็นแอกซิไนต์ชนิดที่มีเหล็กสูงมาก สีน้ำตาลถึงดำ สูตรเคมี Ca2FeAl2BSi4O15(OH)
แมกนีซิโอแอกซิไนต์ (magnesioaxinite) เป็นแอกซิไนต์ชนิดที่มีแมกนีเซียมสูงมาก สีฟ้าถึงเทา สูตรเคมี Ca2MgAl2BSi4O15(OH)
แมงกาแอกซิไนต์ (manganaxinite) เป็น แอกซิไนต์ชนิดที่มีแมงกานีสสูงมาก สีเหลืองถึงส้ม เรืองแสงได้สีแดงเมื่ออยู่ใต้แสงอัลตราไวโอเลต สูตรเคมี Ca2MnAl2BSi4O15(OH)
ผลึกเด่น แบนแหลม แบบลิ่ม หลอมตัวขั้นที่ 2.5-3 และพองตัวผสมกับ KHSO4 3 ส่วน และ CaF2 1 ส่วน เผาในลวดแพลทินัมจะให้เปลวไฟสีเขียว เผาในหลอดปิดจะได้น้ำ
แอกซิไนต์เกิดในโพรงหรือช่องว่างของหินแกรนิต และเป็นแร่ที่เกิดจากการแปรสัมผัส มักเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับแร่แคลไซต์ ควอตซ์ พรีห์ไนต์ แอกทิโนไลต์ แอนดราไดต์ ไดออปไซด์ เอพิโดต ชีไลต์ และอื่น ๆ
ประเทศไทย พบที่จังหวัดเพชรบุรี และยะลา
ต่างประเทศ ในประเทศสหรัฐอเมริกาพบหลายแห่งในมลรัฐแคลิฟอร์เนีย ผลึกใหญ่ที่มีคุณสมบัติเป็นอัญมณีสีม่วงพบในมลรัฐเนวาดาและเพนซิลวาเนีย นอกจากนี้ ยังพบที่ประเทศฝรั่งเศส อังกฤษ สวิตเซอร์แลนด์ นอร์เวย์ เยอรมนี ทัสมาเนีย รัสเซีย เม็กซิโก บราซิล และญี่ปุ่น
ผลึกใหญ่สีสวยเป็นแร่รัตนชาติ ขนาดเล็ก ๆ ไม่มีค่าทางเศรษฐกิจ นอกจากมีค่าสำหรับนักสะสมแร่