ไบโอไทต์, ไมกาดำ (Biotite)
ไบโอไทต์, ไมกาดำ (Biotite)
ผลึกอยู่ในระบบหนึ่งแกนเอียง เป็นแผ่นหนาคล้ายรูปหกเหลี่ยม ปกติมักเกิดเป็นแผ่นซ้อนกันเป็นเกล็ดหรือแผ่นบาง ๆ สีเขียวแก่ น้ำตาลถึงดำ อาจพบสีเหลืองอ่อนได้ แผ่นบางจะมีสีคล้ายควันไฟ สีผงสีขาว ความแข็ง 2.5-3 ความถ่วงจำเพาะ 2.8-3.2 วาวสะท้อนแสงคล้ายกระจก (splendent) แนวแตกเรียบสมบูรณ์ 1 แนวหรือแนวแตกเรียบแบบไมกา (micaceous cleavage) แผ่นแร่สามารถดัดงอให้โค้งและยืดหยุ่นกลับที่เดิมได้
สูตรเคมี K(Mg,Fe)3(AlSi3O10)(OH)2
ดูจากลักษณะของผลึกที่เป็นแผ่นซ้อนกันแน่น แนวแตกเรียบแบบไมกาและสีคล้ำ แนวแตกเรียบที่สมบูรณ์ 1 แนวทําให้ลอกได้เป็นแผ่น ๆ หลอมตัวยากขั้นที่ 5 ไม่มีปฏิกิริยากับกรดเกลือ ละลายในกรดกำมะถันเข้มข้นที่เดือดให้สารละลายสีน้ำนม ให้หยดน้ำในหลอดทดลองปิดเมื่อเผา
เป็นแร่ประกอบหินที่สำคัญตัวหนึ่ง พบในหินอัคนีชนิดต่าง ๆ ทั้งหินเพกมาไทต์ หินแกรนิต หินไดออไรต์ จนถึงหินแกบโบร และหินเพริโดไทต์ นอกจากนี้ ยังพบในหินภูเขาไฟ และหินแปรพวกหินไนส์ หินชีสต์ ซึ่งจะเกิดอยู่ร่วมกับแร่มัสโคไวต์ ไม่ค่อยพบในหินที่มีเหล็กและแมกนีเซียมปนอยู่มาก ๆ
ประเทศไทย พบในหินแกรนิตทั่วประเทศ ในหินเพกมาไทต์พบได้เสมอ ชาวบ้านที่แหล่งขุดพลอยในแหล่งจันทบุรีและตราด เรียกแร่ชนิดนี้ว่า ตุ๊กต่ำหรือตั๊กต่ำ
ต่างประเทศ พบเป็นผลึกเล็ก ๆ ในลาวาของภูเขาไฟวิซูเวียส แต่พบผลึกใหญ่มากถึง 70 ตารางเมตร ในประเทศอิตาลี และยังพบในประเทศกรีนแลนด์ สแกนดิเนเวีย นอร์เวย์ รัสเซีย แคนาดา บราซิล และสหรัฐอเมริกา
ใช้เป็นฉนวนกันความร้อนและเสียง แต่ไม่นิยมใช้เป็นฉนวน ไฟฟ้าเพราะมีเหล็ก จึงเป็นฉนวนไฟฟ้าไม่ดีนัก