เซรัสไซต์ (Cerussite)
เซรัสไซต์ (Cerussite)
ผลึกอยู่ในระบบสามแกนต่าง พบเป็นผลึกได้หลายแบบ โดยปกติพบเป็นผลึกแบนหนา และแบบผลึกแฝด หรือเป็นผลึกแฝดไขว้ ติดกันเป็นมุม 60๐ อาจพบเป็นกลุ่มมวลเม็ด เป็นเส้นใย แบบเนื้อแน่น แบบคล้ายดิน ไม่มีสีหรือสีขาว เทา สีผงสีขาวหรือไม่มีสี ความแข็ง 3-3.5 เปราะ ความถ่วงจําเพาะ 6.55 โปร่งใสถึงโปร่งแสง วาวคล้ายเพชรถึงกึ่งโลหะ บางครั้งแบบยางสนหรือแบบแก้ว รอยแตกแบบก้นหอย แนวแตกเรียบชัดเจน 2 แนว
สูตรเคมี PbCO3 มี PbO 83.5% CO2 16.5%
ความถ่วงจำเพาะสูง สีขาว วาวคล้ายเพชร สังเกตรูปผลึกและการทำปฏิกิริยากับกรดไนตริกเกิดฟองฟู่ ซึ่งต่างจากแร่แองกลิไซต์
เป็นแร่ตะกั่วทีเกิดแบบทุติยภูมิ ในเขตออกซิไดส์ของแหล่งแร่ เกิดจากปฏิกิริยาของน้ำ คาร์บอเนตกับแร่กาลีนาในบริเวณส่วนบนของสายแร่ตะกั่ว เกิดร่วมกับแร่กาลีนาและสฟาเลอไรต์ และแร่ทุติยภูมิอีกหลายชนิด เช่น แองกลีไซต์ ไลมอไนต์ ไพโรมอร์ไฟต์ และสมิทซอไนต์
ประเทศไทย พบในแหล่งดีบุกแบบสัมผัส ที่อำเภอบันนังสตาร์ จังหวัดยะลา ที่อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ที่เหมืองตะกั่ว อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี
ต่างประเทศ พบในประเทศสาธารณรัฐเช็ก เยอรมนี สโลวะเกีย สกอตแลนด์ อังกฤษ ฝรั่งเศส อิตาลี รัสเซีย ตูนิเซีย นามิเบีย อิหร่าน ออสเตรเลีย และที่มลรัฐเพนซิลเวเนีย โคโลราโด แอริโซนา ไอดาโฮ ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นต้น
เป็นสินแร่ตะกั่วที่สําคัญ