คริโซคอลลา (Chrysocolla)
คริโซคอลลา (Chrysocolla)
เป็นแร่อสัณฐานไม่มีรูปผลึกหรือเนื้อจุรณผลึก (Cryptocrystalline) มักพบเป็นลักษณะมวลรวมเหมือนเจลรูปพวงองุ่น หินงอก หินย้อย เป็นต้น เนื้อมวล บางครั้งพบว่ามีลักษณะคล้ายดิน สีเขียวถึงน้ำเงินออกเขียว เมื่อไม่บริสุทธิ์ จะมีสีน้ำตาลถึงดำ สีผงสีขาวถ้าบริสุทธิ์หรือฟ้าเขียว ความแข็ง 2-4 ความถ่วงจำเพาะ 3.65-3.8 โปร่งแสงถึงทึบแสง วาวแบบแก้วและบางครั้งคล้ายดิน รอยแตกแบบก้นหอย
สูตรเคมี Cu4H4Si4O10(OH)8 มี CuO 45.2% SiO2 34.3% H2O 20.5% ปกติ ส่วนประกอบไม่คงที่เนื่องจากไม่บริสุทธิ์
ดูจากสีเขียวหรือสีน้ำเงิน เนื้อจุรณผลึก และรอยแตกแบบก้นหอย แตกต่างจากแร่เทอร์คอยส์ตรงที่มีความแข็งน้อยกว่า เผากับโซเดียมคาร์บอเนตบนแท่งถ่าน จะได้โลหะทองแดง หลอมออกมาเป็นเม็ดกลม ๆ
พบเป็นแร่ทุติยภูมิในโซนออกซิไดส์ของสายแร่ทองแดง เกิดร่วมกับทองแดงชนิดอื่น ๆ เช่น แร่มาลาไคต์ อะซูไรต์ คิวไพรส์ และโลหะทองแดง นอกจากนี้ ยังเกิดร่วมกับแร่อื่น ๆ เช่น ควอตซ์ และไลมอไนต์
ประเทศไทย พบที่จังหวัดเลย
ต่างประเทศ พบในแหล่งแร่ทองแดงที่มลรัฐแอริโซนาและมลรัฐนิวเม็กซิโก ประเทศสหรัฐอเมริกา อิสราเอล อังกฤษ ชิลี เยอรมนี แซมเบีย รัสเซีย สโลวะเกีย เม็กซิโก ออสเตรเลีย และนามิเบีย
เป็นสินแร่ทองแดงลำดับรอง ชนิดที่มีสีสวยใช้เป็นเครื่องประดับ