เฮไลต์ (Halite)
เฮไลต์ (Halite)
ผลึกอยู่ในระบบสามแกนเท่า มักจะพบเกิดในลักษณะรูปลูกบาศก์ บางครั้งอาจพบว่าตรงด้านข้างทุกด้านของลูกบาศก์นั้นมีลักษณะปุ่มเข้าไปคล้ายรูปปิระมิดเรียก “hopper-shaped” ส่วนในแบบลักษณะอื่น ๆ พบน้อยมาก อาจจะตกผลึกเป็นแบบมวลเม็ดจับเกาะกันเป็นเนื้อแน่น ไม่มีสีหรือมีสีขาว ถ้าหากมีมลทินของสารประกอบอื่นเจือปนอาจมีสีเหลือง แดง น้ำเงิน และม่วงปะปนอยู่บ้าง สีผงสีขาว เอาลิ้นแตะดูจะมีรสเค็มเหมือนเกลือโดยทั่ว ๆ ไป ความแข็ง 2.5 แร่เฮไลต์บริสุทธิ์มีค่าความถ่วงจำเพาะ 2.16 โปร่งใสถึงโปร่งแสง วาวแบบแก้ว รอยแตกแบบก้นหอย แนวแตกเรียบ 3 แนวสมบูรณ์
สูตรเคมี NaCl มี Na 39.3% Cl 60.7% อาจมีมลทินของสารประกอบอื่น เจือปน เช่นแคลเซียมซัลเฟต แมกนีเซียมซัลเฟต และแคลเซียมคลอไรด์ แมกนีเซียมคลอไรด์ เป็นต้น
สังเกตจากแนวแตกเรียบทำให้เป็นรูปลูกเต๋าอยู่ตลอดเวลา มีความแข็งต่ำมาก มีรสเค็มเหมือนเกลือ ละลายได้ในน้ำ สีผงละเอียดของแร่มีสีขาว บางครั้งอาจพบเรืองแสงได้ (Fluorescent) ผิวมักจะเปียกชื้นอยู่เสมอ
เกิดจากการตกตะกอนสะสมตัวจากน้ำทะเลเนื่องจากน้ำทะเลระเหยตัวออกไป ความเข้มมากขึ้น จึงเกิดการตกตะกอนสะสมเป็นชั้นๆ เหมือนหินชั้นธรรมดา โดยทั่วไปอาจเกิดเป็นชั้นบางๆ เล็กๆ หรือชั้นที่มีความหนาและยาวมากก็ได้ มักเกิดแทรกสลับอยู่ในชั้นใดชั้นหนึ่งของหินดินดาน หินปูน โดโลไมต์ หรือพบเกิดเป็นชั้นร่วมกับยิปซั่ม แอนไฮไดรต์ แคลไซต์ ดินเหนียว และทราย เกลือหินพบละลายเป็นสารละลายปะปนอยู่ทั่วไปในบริเวณที่มี ีพลุน้ำเกลือ (Salt spring) ซึ่งพุ่งขึ้นมาจากใต้ดินบริเวณที่มีชั้นหินเกลืออยู่ หรือในบริเวณทะเลที่มีน้ำเค็มจัดและในมหาสมุทร
ประเทศไทย พบบริเวณที่ราบสูงโคราชทั่วไป หรือบริเวณใกล้ขอบที่ราบสูงโคราช เช่น ที่จังหวัดชัยภูมิ นครราชสีมา กาฬสินธุ์ มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ศรีสะเกษ หนองคาย อุดรธานี และอุบลราชธานี นอกจากนี้ ยังพบที่จังหวัดน่าน พิษณุโลก และเลย แหล่งผลิตเกลือหินที่สำคัญ อยู่ที่จังหวัดนครราชสีมา
ต่างประเทศ แหล่งผลิตที่สำคัญอยู่ที่ประเทศจีน สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย แคนาดา เม็กซิโก เนเธอร์แลนด์ และเยอรมนี แหล่งอื่น ๆ พบในประเทศรัสเซีย สเปน อิหร่าน โรมาเนีย อิตาลี บัลแกเรีย อังกฤษ อาร์เจนตินา อินเดีย ฝรั่งเศส สเปน ปากีสถาน ญี่ปุ่น และโปแลนด์ เป็นต้น
ใช้เป็นประโยชน์อย่างมากในอุตสาหกรรมเคมี เพราะเป็นทั้งตัวที่ให้ธาตุโซเดียมและคลอรีนผลผลิตที่สำคัญก็คือ ใช้ในการทำพวก Alkai products ซึ่งมักจะเป็นพวก โซดาแอช โซดา ไบคาร์บอเนต คอสติกโซดา และยังใช้ในการทำโซดาชนิดต่างๆ ซึ่งใช้เกี่ยวกับการซักรีดการทอผ้า (Textile) ไม้ที่เลื่อย เป็นท่อนๆ (Lumber) ทำกรดเกลือและคลอรีน นอกจากนี้ ก็ยังนำมาใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมการย้อมและฟอกหนังทำปุ๋ย ทำตัวยาฆ่าวัชพืช ใช้ประกอบในการทำอาหารหรือเก็บรักษาอาหารต่างๆ ใช้เป็นวัสดุสำหรับทำหรือรักษาความเย็นเป็นต้น