ไฮเพอร์สทีน (Hypersthene)
ไฮเพอร์สทีน (Hypersthene)
ผลึกอยู่ในระบบสามแกนต่าง เป็นแท่งสั้น ๆ แต่หายาก ปกติจะพบเป็นมวลแน่น เป็นเส้นใย หรือเป็นชั้นบาง ๆ สีเขียวออกน้ำตาล ดำออกเทา ดำปนเขียว และน้ำตาล สีผงสีขาว ความแข็ง 5-6 ความถ่วงจำเพาะ 3.4-3.5 ซึ่งจะเพิ่มขึ้นถ้ามีเหล็กเพิ่มขึ้น โปร่งแสงถึงทึบแสง วาวแบบแก้วถึงแบบมุกบนผิวแนวแตกเรียบ รอยแตกขรุขระ แนวแตกเรียบ 2 แนวเกือบตั้งฉาก
สูตรเคมี (Mg, Fe)SiO3 มี MgO 17.4% FeO 30.9% SiO2 51.7% โดยเหล็ก (Fe2+) อาจแทนที่แมกนีเซียมจนถึง 90% เป็น FeSiO3
แร่เด่นที่สี แนวแตกเรียบและความวาวที่ผิดปกติ ถ้ามีเหล็กมากและสีเข้มต้องตรวจสมบัติทางแสง เกือบไม่หลอมตัว แต่จะหลอมง่ายขึ้นถ้ามีเหล็กมากขึ้น
เกิดเป็นแร่ประกอบหินในหินอัคนีที่มีเหล็กสูง เช่น หินแกบโบร หินแอนดีไซต์ หินไนส์ หินแอมฟิโบไลต์ ในหินแปรชนิดอื่น ๆ และอุกกาบาต บางชนิด เกิดร่วมกับแร่เหล็ก โอลิวีน ไบโอไทต์ ควอตซ์ และเฟลด์สปาร์
ประเทศไทย พบในหินเพริโดไทต์
ต่างประเทศ พบในประเทศสหรัฐอเมริกา เช่น มลรัฐโคโลราโด แคลิฟอร์เนีย แอริโซนา และนิวยอร์ก นอกจากนี้ยังพบในประเทศแคนาดา กรีนแลนด์ สกอตแลนด์ นอร์เวย์ เยอรมนี โรมาเนีย ฟินแลนด์ อินเดีย และญี่ปุ่น เป็นต้น
ใช้ประโยชน์ในการศึกษาวิชาการทางแร่และหิน