แมกนีไซต์ (Magnesite)
แมกนีไซต์ (Magnesite)
ผลึกอยู่ในระบบสามแกนราบ รูปผลึกพบน้อยมาก ปกติมักเป็นมวลก้อนคล้ายดิน เนื้อแน่นของผลึกสีขาวเล็กละเอียดมาก มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น ลักษณะที่เป็นมวลเม็ดละเอียดถึงหยาบแสดงแนวแตกเรียบก็พบได้บ้าง สีขาว เทา เหลืองและน้ำตาล สีผงสีขาว ความแข็ง 3.5- 5 ความถ่วงจำเพาะ 3-3.2 โปร่งใสถึงโปร่งแสง วาวแบบแก้ว รอยแตกแบบก้นหอยถึงขรุขระ มีแนวแตกเรียบ 3 แนวสมบูรณ์
สูตรเคมี MgCO3 มี MgO 47.8% CO2 52.2% อาจมีเหล็กเข้าแทนที่ได้ ถ้าแทนที่หมดก็จะกลายเป็นซิเดอไรต์ นอกจากนี้อาจมีแมงกานีสและแคลเซียมปะปนอยู่ด้วย
ละลายในกรดเกลือ ร้อนเป็นฟองฟู่ชนิดที่เป็นแผ่นเล็ก ๆ เนื่องจากแนวแตกเรียบ ต่างกับโดโลไมต์ตรงที่มีน้ำหนักมากกว่าชนิดเนื้อละเอียดแน่นสีขาวดูคล้ายฟลินต์ หรือหินเหล็กไฟ แต่ฟลินต์มีความแข็งมากกว่า เนื้อมักจะดูด้าน ๆ
เกิดในสายแร่หรือเกิดเป็นมวลรูปร่างไม่แน่นอน ซึ่งเป็นผลจากการแปรเปลี่ยนของหินแปรหรือหินอัคนีที่มีแมกนีเซียมสูง เช่น หินเซอร์เพนทิไนต์ หินเพริโดไทต์ เนื่องจากการกระทำของน้ำที่มีกรดคาร์บอนิก แมกนี้ไซต์ที่พบในลักษณะเช่นนี้ จะมีเนื้อเนียนละเอียดสมานกันแน่นและมักจะมีโอพอลีนซิลิกา (opaline silica) อยู่ด้วย แมกนี้ไซต์ที่ผลึกเป็นแผ่น ๆ จากแนวแตกเรียบเกิดจากการแทนที่ของสารละลายแมกนีเซียมในหินปูน หรือเกิดจากหินแปรร่วมกับ หินทัลก์ หินชีสต์ และหินไมกาชีสต์ เป็นต้น
ประเทศไทย พบในหินเซอร์เพนทิไนต์ บ้านทุ่งกร่าง อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี อาจพบได้อีกหลายบริเวณที่มีหินปูนเกี่ยวข้อง ในบริเวณที่มีแร่เซอร์เพนทีนหรือมีหินอัลตราเบสิก เช่น ที่อำเภอลับแล และอำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์ ปราจีนบุรี และน่าน
ต่างประเทศ แหล่งผลิตที่สำคัญอยู่ที่ประเทศจีน รัสเซีย ตุรกี เกาหลีเหนือ สโลวะเกีย ออสเตรีย และสเปน แหล่งสำคัญที่มีกำเนิดจากหินตะกอน พบที่ประเทศจีน รัสเชีย ออสเตรีย ชนิดเนื้อเนียนละเอียดพบที่ประเทศกรีซ ชนิดผลึกสวยพบที่ประเทศออสเตรีย และบราซิล พบชนิดเนื้อแน่นที่เกิดจากหินตะกอนที่ประเทศสหรัฐอเมริกา แหล่งอื่น ๆ พบในประเทศออสเตรเลีย เนเธอร์แลนด์ อินเดีย แคนาดา โปแลนด์ แอฟริกาใต้ โคลัมเบีย อิหร่าน ซิมบับเว ปากีสถาน ฟิลิปปินส์ และซาอุดิอาระเบีย เป็นต้น
เป็นแร่ต้นกำเนิดในการนำมาผลิตโลหะแมกนีเซียม ใช้ทำพวกอิฐทนความร้อนสูง (magnesite brick) สําหรับเป็นตัวบุ (linings) ที่สำคัญอย่างหนึ่งภายในเตาถลุงโลหะ ใช้ในการผลิตสารประกอบทางเคมีต่าง ๆ ใช้ทำคาร์บอนไดออกไซด์ยาถ่าย (epsom salts) ทําแมกนีเซียม และแมกนีเซียมคลอไรด์ ซึ่งประกอบการทําหินอ่อนเทียม