ออร์พิเมนต์ (Orpiment)
ออร์พิเมนต์ (Orpiment)
ผลึกอยู่ในระบบหนึ่งแกนเอียง ลักษณะเป็นผลึกแท่งเข็มสั้นขนาดเล็กและสังเกตเห็นยากมาก ปกติมีลักษณะเป็นมวลเม็ด แผ่นอัดแน่นหรือมวลรวมแท่งผลึกแผ่แบบรัศมีหรือเป็นผง อ่อนนุ่ม สีเหลืองมะนาวเป็นมัน สีผงสีเหลืองอ่อน เรียกว่า “หรดาลกลีบทอง” ความแข็ง 1.5-2 มีดตัดหรือเฉือนได้ แผ่นแร่งอได้แต่ไม่กลับ ความถ่วงจำเพาะ 3.49 โปร่งใสถึงโปร่งแสง วาวแบบยางสนและตรงผิวรอยแตกวาวแบบมุก แนวแตกเรียบชัดเจนแนวเดียว
สูตรเคมี As2S3 มี As 61.0% S 39.0% อาจมีพลวงได้ถึง 2.7% ละลายในโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ โซเดียมไฮดรอกไซด์ และกรดกัดทอง
สีเหลืองมะนาว แนวแตกเรียบชัดเจนแนวเดียวจึงแตกเป็นแผ่นเล็ก ๆ คล้ายไมกา เป็นลักษณะเด่นบ่งว่าเป็นแร่นี้ วาวแบบมุก ตรวจดูความแข็ง สีผงสีเหลือง หลอมละลายเป็นไอและมีคราบสีเหลืองฉาบที่ก้อนถ่าน
มักเกิดร่วมกับแร่รีอัลการ์ โดยกระบวนการเดียวกันและมักจะแปรเปลี่ยนมาจากแร่รีอัลการ์ นอกจากนี้ยังเกิดจากการผุพังอยู่กับที่ของแร่อาร์เซนิกอื่น ๆ เกิดในแหล่งพุน้ำร้อน และในแหล่งที่มีไอระเหิดจากภูเขาไฟ (vocanic sublimate)
ประเทศไทย เคยได้พบตัวอย่างและแจ้งว่า มาจากจังหวัดแพร่ แต่ยังไม่เป็นที่ยืนยัน
ต่างประเทศ พบที่ประเทศอิตาลี รัสเซีย ตุรกี จีน เปรู สหรัฐอเมริกา อิหร่าน สโลวะเกีย และเปอร์เซีย
ใช้ในการย้อมสี เป็นสารให้สีเหลือง ในอดีตใช้เป็นสารสีใช้เขียนลายรดน้ำ สมุดดำ ใช้สำหรับทำให้ขนหลุดร่วง ปัจจุบันเลิกใช้แล้วเนื่องจากเป็นสารพิษ