สฟีน หรือ ไททาไนต์ (Sphene or Titanite)
สฟีน หรือ ไททาไนต์ (Sphene or Titanite)
ผลึกอยู่ในระบบหนึ่งแกนเอียง ลักษณะคล้ายลิ่มหรือคล้ายกระสวย สีเทา น้ำตาล เขียว เหลือง และดำ สีผงสีขาว ความแข็ง 5-5.5 ความถ่วงจำเพาะ 3.4-3.55 โปร่งใสถึงโปร่งแสง วาวแบบยางสนหรือคล้ายเพชร รอยแตกแบบก้นหอย แนวแตกเรียบ 2 แนวค่อนข้างชัดเจน
สูตรเคมี CaTiO(SiO4) มี CaO 28.6% TiO2 40.8% SiO2 30.6%
รูปผลึกคล้ายลิ่ม ความวาวสูง ความแข็งน้อยกว่าแร่สตอโรไลต์ และมากกว่าแร่สฟาเลอไรต์
ผลึกสฟีนเล็ก ๆ พบเป็นแร่รองในหินแกรนิต หินแกรโนไดออไรต์ หินไดออไรต์ หินไซอีไนต์ และหินเนฟิลีนไซไนต์ ผลึกขนาดค่อนข้างโตอพบในหินแปรพวกหินไนส์ หินคลอไรต์ซีสต์ และหินปูนผลึก นอกจากนี้ พบเกิดร่วมกับสินแร่เหล็ก ไพรอกซีน แอมฟิโบล เซอร์คอน อะพาไทต์ เฟลด์สปาร์ และควอตซ์
ประเทศไทย พบเป็นแร่รองในหินแกรนิตทั่วไป
ต่างประเทศ แหล่งที่คาบสมุทรโคลา ประเทศรัสเซีย เกิดสัมพันธ์กับหินอะพาไทต์ และหินเนฟิลีนไซอีไนต์ เป็นแหล่งที่สำคัญที่สุดซึ่งมีการทำเหมืองเพื่อนำไทเทเนียมมาใช้ประโยชน์ แหล่งอื่น ๆ พบในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ออสเตรีย นอร์เวย์ สวีเดน สหรัฐอเมริกา แคนาดา บราซิล และมาดากัสการ์
เป็นแร่ที่ให้ไทเทเนียมออกไซด์ ซึ่งใช้ในการทำสี ที่ใสและสีสวยใช้เป็นรัตนชาติที่มีความวาวเด่นมาก