อิตโทรแทนทาไลต์ (Yttrotantalite) - กรมทรัพยากรธรณี

ชื่อแร่

ไม่มีหลักฐาน เชื่อว่ามีรากศัพท์มาจากคำว่า “tantalus” ซึ่งเป็นชื่อเทพเจ้าในนิยายกรีก เหมือนกับแร่แทนทาไลต์ แต่ที่เพิ่มคำ “อิตโทร เข้ามาข้างหน้าชื่ออาจเป็นเพราะเป็นแทนทาไลต์ชนิดที่มีธาตุอิตเทรียมรวมอยู่ด้วย แร่ชนิดนี้บ้างก็เรียก “อิตเทอร์บี” (ytterby)

คุณสมบัติทางฟิสิกส์

ผลึกอยู่ในระบบสามแกนต่าง สีน้ำตาล สีผงสีเทา หากนำมาตัดทำแผ่นหินบาง ส่องดูภายใต้กล้องจุลทรรศน์จะมีสีน้ำตาลแดง ความแข็ง 5-5.5 ความถ่วงจำเพาะ 5.70.2 วาว กึ่งโลหะถึงแบบแก้ว รอยแตกแบบก้นหอย แนวแตก เรียบแนวเดียวไม่ชัดเจน

คุณสมบัติทางเคมี

สูตรเคมี (Y, U, Fe²⁺)(Ta, Nb)O₄ เป็นพวกออกไซด์เชิงซ้อนที่มีธาตุเหล็ก อิตเทรียม ยูเรเนียม ไนโอเบียม และแทนทาลัม มีสัดส่วนของ Fe:Y:U = 9:8:1 และ Nb:Ta = 1:1 โดยประมาณ ไม่ละลายในกรด เผาไฟจะมีสีขาว

ลักษณะเด่นและวิธีตรวจ

บอกได้ยาก มีสีน้ำตาล ถึงน้ำตาลเข้ม วาวแบบแก้ว บนหน้ารอยแตก แบบก้นหอย บางเม็ดแสดงรูปทรงผลึกแบบแผ่นหนา และผิวนอกมีสีค่อนข้างอ่อน ซึ่งเป็นผลจากการเปลี่ยนสภาพของแร่

การเกิด

โดยปกติจะพบในหินเพกมาไทต์ และพบร่วมกับแร่ดีบุกในลานแร่ เกิดร่วมกับแร่แคลไบต์ การ์เนต โทแพซ เฟอร์กูซอไนต์ โมนาไซต์ โคลัมไบต์ แอลลาไนต์ ซามาร์สไกต์ และซีโนไทม์