คำถามเกี่ยวกับธรณีพิบัติภัย
คำถามเกี่ยวกับธรณีพิบัติภัย
ก่อนการเกิดแผ่นดินไหว
๑. ควรมีไฟฉายพร้อมถ่านไฟฉาย และกระเป๋ายาเตรียมไว้ในบ้าน
๒. ศึกษาการปฐมพยาบาลเบื้องต้น
๓. ควรมีเครื่องมือดับเพลิงไว้ในบ้าน๔. ควรทราบตำแหน่งของวาล์วปิดน้ำ วาล์วปิดก๊าซ สะพานไฟฟ้า สำหรับตัดกระแสไฟฟ้า
๕. อย่าวางสิ่งของหนักบนชั้น หรือหิ้งสูง ๆ เมื่อแผ่นดินไหวอาจตกลงมาเป็นอันตรายได้
๖. ผูกเครื่องใช้หนักๆ ให้แน่นกับพื้นผนังบ้าน
๗. สร้างอาคารบ้านเรือนให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์ที่กำหนด สำหรับพื้นที่เสี่ยงภัยแผ่นดินไหว
ระหว่างเกิดแผ่นดินไหว
๑. อย่าตื่นตกใจ พยายามควบคุมสติอยู่อย่างสงบ
๒. ถ้าอยู่ในบ้านให้ยืนหรือมอบอยู่ในส่วนของบ้านที่มีโครงสร้างแข็งแรง และให้อยู่ห่างจากประตู ระเบียง และหน้าต่าง
๓. หากอยู่ในอาคารสูง ควรตั้งสติให้มั่น หลังจากแผ่นดินไหวหยุดแล้วให้รีบออกจากอาคารโดยเร็ว
๔. ถ้าอยู่ในที่โล่งแจ้ง ให้อยู่ห่างจากเสาไฟฟ้า และสิ่งห้อยแขวนต่างๆ
๕. อย่าใช้ เทียน ไม้ขีดไฟ หรือสิ่งที่ทำให้เกิดประกายไฟ เพราะอาจมีแก๊สรั่วอยู่บริเวณนั้น
๖. ถ้าท่านกำลังขับรถให้หยุดรถและอยู่ภายในรถ จนกระทั่งการสั่นสะเทือนจะหยุด
๗. ห้ามใช้ลิฟท์โดยเด็ดขาดขณะเกิดแผ่นดินไหว
๘. หากอยู่ชายหาดให้อยู่ห่างจากชายฝั่ง เพราะอาจเกิดคลื่นขนาดใหญ่ซัดเข้าหาฝั่ง
หลังเกิดแผ่นดินไหว
๑. ควรตรวจตัวเองและคนข้างเคียงว่าได้รับบาดเจ็บหรือไม่ ให้ทำการปฐมพยาบาลขั้นต้นก่อน
๒. ควรรีบออกจากอาคารที่เสียหายทันที
๓. ใส่รองเท้าหุ้มส้นเสมอ เพราะอาจมีเศษแก้ว หรือวัสดุแหลมคมอื่นๆ และสิ่งหักพังแทง
๔. ตรวจสายไฟ ท่อน้ำ ท่อแก๊ส ถ้าแก๊สรั่วให้ปิดวาล์วถังแก๊ส ยกสะพานไฟ อย่าจุดไม้ขีดไฟ
หรือก่อไฟจนกว่าจะแน่ใจว่าไม่มีแก๊สรั่ว
๕. ตรวจสอบว่า แก๊สรั่ว ด้วยการดมกลิ่นเท่านั้น ถ้าได้กลิ่นให้เปิดประตูหน้าต่างทุกบาน
๖. ให้ออกจากบริเวณที่สายไฟขาด และวัสดุสายไฟพาดถึง
๗. เปิดวิทยุฟังคำแนะนำฉุกเฉิน อย่าใช้โทรศัพท์ นอกจากจำเป็นจริง ๆ
๘. สำรวจดูความเสียหายของท่อส้วม และท่อน้ำทิ้งก่อนใช้
๙. อย่าเป็นไทยมุงหรือเข้าไปในเขตที่มีความเสียหายสูง หรืออาคารพัง
๑๐. อย่าแพร่ข่าวลือ
ขนาดแผ่นดินไหว (Magnitude) เป็นปริมาณของพลังงานที่ถูกปลดปล่อยออกมาในรูปของการสั่นสะเทือนที่ส่งผ่านมายังผิวโลก คำนวณได้จากการตรวจวัดค่าความสูงของคลื่นแผ่นดินไหวที่ตรวจวัด ได้ด้วยเครื่องมือตรวจแผ่นดินไหว โดยเป็นค่าปริมาณที่บ่งชี้ขนาด ณ บริเวณศูนย์เกิดแผ่นดินไหว มีหน่วย ริกเตอร์ ซึ่งได้รับการพัฒนาขึ้นมาเมื่อปี ค.ศ. ๑๙๓๕โดย Charles F. Richter แห่งสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา
ความรุนแรงแผ่นดินไหว (Intensity) แสดงถึงระดับความรุนแรงของเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้น วัด ได้จากปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้น ขณะเกิด และหลังเกิดแผ่นดินไหว เช่น ความรู้สึกของผู้คน ลักษณะที่วัตถุหรือ อาคารเสียหายหรือสภาพภูมิประเทศที่เปลี่ยนแปลง เป็นต้น มาตราวัดความรุนแรงของแผ่นดินไหว มีการพัฒนาขึ้นมาใช้กันหลายมาตรา แต่ที่นิยมใช้กันที่สุดในสหรัฐอเมริกาในปัจจุบันนี้คือ มาตราเมอร์คัลลี่ที่ปรับปรุงแล้ว (Modified Mercalli (MM) Intensity Scale) ผู้พัฒนาคือ Harry Wood และ Frank Neumann ได้ปรับปรุงขึ้นในปี ค.ศ. ๑๙๓๑ ในประเทศไทยได้ใช้ มาตราเมอร์คัลลี่นี้ ซึ่งมีทั้งหมด ๑๒ อันดับ เรียง ลำดับความรุนแรงแผ่นดินไหวจากน้อยไปมาก
1.สาเหตุที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ ได้แก่ การทดลองระเบิดปรมาณู การกักเก็บน้ำและแรงระเบิดจากการทำเหมือง 2. สาเหตุที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติมี 2 ทฤษฎีกลไกของการเกิดแผ่นดินไหวที่เป็นที่ยอมรับกันในปัจจุบันคือ ทฤษฎีว่าด้วยการขยายตัวของเปลือกโลก และทฤษฎีว่าด้วยการคืนตัวของวัตถุ
ทำให้เกิดความเสียหายทั้งชีวิตและทรัพย์สิน เช่น ตึกถล่ม สะพานขาด น้ำท่วม แผ่นดินถล่ม
แผ่นดินไหวเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ไม่สามารถป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นได้ แต่สามารถลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้ โดยใช้มาตรการการลดผลกระทบ
เกิดจากแผ่นดินไหวที่มีศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวที่มีศูนย์กลางการเกิดแผ่นไหวอยู่ในทะเลลึกและแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่ในแนวตั้ง, เกิดดินถล่มในทะเล, เกิดอุกาบาตตกลงในทะเล,ภูเขาไฟระเบิดที่พื้นมหาสมุทร
8 ริคเตอร์ ขึ้นไป ใต้น้ำ
การสร้างเขื่อน หรืออ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่คงไม่ใช่สาเหตุของการเกิดแผ่นดินไหว แต่หากเขื่อนนั้นๆ อยู่ในพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดแผ่นดินไหว และโครงสร้างฐานรากของเขื่อนไม่แข็งแรงพอ ไม่ได้สร้างมารองรับการเกิดแผ่นดินไหว เมื่อเกิดเหตุแผ่นดินไหว ก็จะเป็นการเพิ่มความความเสี่ยงที่รุนแรงมากขึ้น ดังนั้น การจะก่อสร้างโครงสร้างใหญ่ๆ ใดก็ตาม ในต่างประเทศเค้าจะต้องทำการสำรวจธรณีวิทยาก่อนเสมอ ทั้งลักษณะโครงสร้างทางธรณีวิทยา ลักษณะหิน เป็นต้น เพื่อที่จะศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการนั้นๆ รวมไปถึงเรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและปัจจัยอื่นๆ อีกมาก หากมีความจำเป็นต้องสร้างเขื่อนบริเวณในพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดแผ่นดินไหว ก็จะต้องเพิ่มโครงสร้างให้แข็งแรงมาก เพื่อให้เขื่อนสามารถอยู่ได้เมื่อเจอเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดต่างๆ
กรมทรัพยากรธรณี กรมอุตุนิยมวิทยา และหน่วยงานต่างๆ เป็นกรรมการในคณะกรรมการแผ่นดินไหวแห่งชาติ โดยกรมทรัพยากรธรณีเน้นเรื่องการศึกษาวิจัยแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหว กรมอุตุนิยมวิทยามีหน้าที่ตรวจวัดแผ่นดินไหวที่เกิดในประเทศไทย และใกล้เคียงที่ส่งผลกระทบมาถึงประเทศไทย ส่วนศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติมีหน้าที่ในการแจ้งข่าวสู่สาธารณะเพื่อการอพยพของประชาชน ในกรณีถ้าเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในทะเลที่มีโอกาสก่อให้เกิดสึนามิ