เจไดต์ หรือ เจด (Jadeite or Jade)
เจไดต์ หรือ เจด (Jadeite or Jade)
ผลึกอยู่ในระบบหนึ่งแกนเอียง ผลึกเดี่ยวพบได้ยาก ปกติเกิดเป็นมวลรวมเนื้อเนียนแน่น สีเขียวแอปเปิ้ล ถึงเขียวมรกต ขาว และม่วงอ่อน และอาจพบชนิดที่มีสีขาวจุดเขียว ชนิดที่มีสีเขียวเข้มจนเกือบ เรียกว่า “คลอโร- เมลาไนต์” (chloromelanite) สีผงสีขาว ความแข็ง 6.5-7 เหนียวมาก ไม่แตกง่าย ความถ่วงจำเพาะ 3.3-3.5 วาวแบบแก้ว บนผิวของแนวแตกเรียบจะวาวแบบมุก ชนิดเนื้อเนียนจะมีรอยแตกแบบขรุขระหรือแบบเสี้ยน แนวแตกเรียบ 2 แนว ทํามุม 87° และ 93°
สูตรเคมี NaAlSi2O6 มี Na2O 15.4% Al2O3 25.2% SiO2 59.4% อาจจะมีเหล็ก แคลเซียม และแมกนีเซียมปนอยู่บ้างเล็กน้อย
สีเขียว เป็นมวลเส้นใย เนื้อเนียนแน่นค่อนข้างเหนียว หนักตึงมือ แข็ง มักมีสีเหล็กแดง ๆ เคลือบ แตกต่างจากแร่เนไฟรต์ (nephrite) ตรงที่หลอมง่ายและแข็งกว่า และผิวหน้าที่ขัดมัน เนไฟรต์จะวาวแบบน้ำมัน ส่วนเจไดวาวแบบแก้ว
มักเกิดในหินแปรพวกหินเซอร์เพนทิไนต์และหินชีสต์ที่เกิดในสภาวะความดันสูง อุณหภูมิต่ำ และมักพบเป็นก้อนหินมนใหญ่และกรวดขนาดต่าง ๆ ตามท้องน้ำ มักเกิดร่วมกับแร่ควอตซ์ เซอร์เพนทีน เนฟิลีน แคลไซต์ อะราโกไนต์ และวีซูเวียไนต์
ประเทศไทย พบที่จังหวัดเชียงใหม่
ต่างประเทศ พบมากที่เอเชียตะวันออก โดยเฉพาะที่พม่าตอนเหนือ และญี่ปุ่น นอกจากนี้ พบในทิเบต และทางตอนใต้ของประเทศจีน เทือกเขาแอลป์ สหรัฐอเมริกา นิวซีแลนด์ รัสเซีย กัวเตมาลา และเม็กซิโก
เป็นรัตนชาติที่เรียกว่าหยก มีราคาค่อนข้างแพง สมัยโบราณใช้ทำอาวุธและเครื่องใช้ต่างๆตลอดจนเครื่องประดับและแกะสลัก