สตรูเวอไรต์ (Struverite)
สตรูเวอไรต์ (Struverite)
ผลึกอยู่ในระบบสองแกนเท่า ผลึกมักเป็นแท่งยาว และมีร่องถี่ขนานละเอียด บนหน้าผลึกปกติมีสีดำ สีผงเทาหรือดำอมเขียว ความแข็ง 6-6.5 ความถ่วงจำเพาะ 4.2-5.6 โปร่งแสง แสงส่องผ่านจะออกสีน้ำตาลเข้มหรือเขียว หรืออาจมืดทึบตามแต่ธรรมชาติของตัวอย่างแร่ วาวคล้ายเพชรหรือแบบยางสน รอยแตกแบบก้นหอยและแบบขรุขระ
ส่วนประกอบหลักคือ ไทเทเนียมไดออกไซด์ (TiO2) ซึ่งก็คือ แร่รูไทล์ (rutile) ชนิดหนึ่ง มีธาตุไนโอเบียม แทนทาลัม และเหล็กเข้าไปแทนที่ภายใน สูตรเคมี Fe2(Nb, Ta)2xTi1-3x O2 โดยที่ X มีค่าไม่เกิน 0.2 มีลักษณะโครงสร้างคล้ายคลึงกับโครงสร้างของแร่แทพิโอไลต์ (tapiolite) โดยทั่วไปเมื่อมีปริมาณธาตุแทนทาลัมมากกว่าธาตุไนโอเบียม เรียกว่า “แทนทาเลียนรูไทล์ หรือสตรูเวอร์ไรต์ ในทางกลับกันเมื่อมีธาตุไนโอเบียมมากกว่าแทนทาลัมเรียกว่า “โคลัมเบียนรูไทล์ หรืออิลเมโนรูไทล์ ปกติจะมีปริมาณ Ta2O5 แปรผันจาก 10-36% และมี Nb2O5 จาก 6-32% ขึ้นอยู่กับธรรมชาติของแร่ในแต่ละบริเวณ
ลักษณะทั่วไปเหมือน แร่อิลเมไนต์ แต่มักจะมีจุดสะท้อนแสงเป็นจุด ๆ ประอยู่ทั่วไปทั้งก้อนแร่คล้ายดาวกระจายเวลาขยับ ก้อนแร่จะเห็นได้ชัด เนื่องจากแร่ค่อนข้างซับซ้อน จึงต้องศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์พิเศษและเครื่องมือ พิเศษอื่น ๆ วิเคราะห์ส่วนประกอบของธาตุต่าง ๆ
พบเกิดในหินแกรนิต หินเพกมาไทต์ มักจะพบเกิดร่วมกับแร่ดีบุก อิลเมไนต์ โคลัมไบต์แทนทาไลต์ โมนาไซต์ ซีโนไทม์ เซอร์คอน และ การ์เนต ในลานแร่ดีบุก
ประเทศไทย พบเกิดร่วมกับแร่ดีบุกในลานแร่ บริเวณจังหวัดภูเก็ต พังงา ระนอง นครศรีธรรมราช ชุมพร ตรัง กาญจนบุรี ราชบุรี ระยอง และเชียงใหม่ เป็นต้น
ต่างประเทศ พบที่ประเทศนอร์เวย์ อิตาลี ฝรั่งเศส มาเลเซีย สหรัฐอเมริกา สาธารณรัฐเช็ก ออสเตรเลีย มาดากัสการ์ และรัสเซีย
นําแร่มาถลุงเอาธาตุไนโอเบียมและแทนทาลัม