คำถามเกี่ยวกับธรณีพิบัติภัย
คำถามเกี่ยวกับธรณีพิบัติภัย
ภัยแผ่นดินไหวยังคงเป็นภัยธรรมชาติที่ยังไม่สามารถพยากรณ์ได้อย่างแม่นยำ ทั้งเรื่องตำแหน่ง ขนาด และเวลาเกิด ด้วยเทคโนโลยีและอุปกรณ์เครื่องมือตรวจวัดที่มีอยู่ในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ ได้มี ความพยายามอย่างยิ่งในการศึกษาวิเคราะห์ถึงคุณลักษณะต่างๆ ของบริเวณแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหว เพื่อเพิ่ม ประสิทธิภาพในการพยากรณ์แผ่นดินไหว โดยอาศัยทั้งที่เป็นทฤษฎีเกี่ยวกับ คุณลักษณะทางกายภาพของเปลือกโลก ที่เปลี่ยนแปลงจากปกติก่อนเกิดแผ่นดิน ไหว คือ
– แรงเครียดในเปลือกโลกเพิ่มขึ้น
– การเปลี่ยนแปลงสนามไฟฟ้า สนามแม่เหล็ก สนามโน้มถ่วง
– การเคลื่อนตัวของเปลือกโลก
– การเปลี่ยนแปลงระดับน้ำใต้ดิน
– การเพิ่มขึ้นของปริมาณก๊าซเรดอน
– การส่งคลื่นวิทยุความยาวคลื่น สูงๆ
การสังเกตพฤติกรรมของสัตว์หลายชนิดที่มีการรับรู้ถึงภัยก่อนเกิดแผ่นดินไหว
– แมลงสาบจำนวนมากวิ่งเพ่นพ่าน
– สุนัข เป็ด ไก่ หมู หมี ตื่นตกใจ
– หนู งู วิ่งออกมาจากรู
– ปลา กระโดดขึ้นจากผิวน้ำ ฯลฯ
เหตุการณ์แผ่นดินไหว
เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็กๆ ในบริเวณเดียวกัน หลายสิบครั้งหรือหลาย ร้อยครั้งในระยะเวลาสั้นๆ เป็นวันหรือในสัปดาห์ อาจเป็นสิ่งบอกเหตุล่วงหน้า ว่าจะเกิดแผ่นดิน ไหวที่มีขนาดใหญ่กว่าตามมาได้ หรือในบางบริเวณที่เคยเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในอดีต สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าว่าอาจเกิด แผ่นดินไหวใหญ่ที่มีขนาดเท่าเทียมกัน หากบริเวณนั้นว่าง เว้นช่วงเวลา การเกิดแผ่นดินไหวเป็นระยะเวลา ยาวนานหลายสิบปีหรือหลายร้อยปี ยิ่งมีการ สะสมพลังงานที่เปลือกโลกในระยะเวลายาวนานเท่าใด การเคลื่อน ตัวโดยฉับพลันเป็นแผ่นดิน ไหวรุนแรงก็เพิ่มมากขึ้น
โดยสรุปการพยากรณ์แผ่นดินไหวในภาวะปัจจุบัน ยังอยู่ในช่วงของการ ศึกษาวิจัยและพัฒนา เพื่อการคาดหมายที่แม่นยำและแน่นอนขึ้น อย่างไรก็ตามการมีมาตรการ ป้องกัน และบรรเทาภัยแผ่นดินไหว เช่น การก่อสร้างอาคารให้มีความมั่นคงแข็งแรงในพื้นที่ เสี่ยงภัย รวมถึงการเตรียมพร้อมที่ดีของประชาชน จะช่วยลดการสูญเสียได้มาก
ฝั่งอันดามัน เพราะมีแนวการมุดตัวของแผ่นเปลือกโลกที่ก่อให้เกิดแผ่นดินไหว ในทะเลอันดามันห่างประมาณ 500 กม. ขนานกับแนวชายฝั่ง และเป็นทะเลเปิดไม่มีแผ่นดิน หรือเกาะขนาดใหญ่เป็นตัวกันคลื่นยักษ์ สำหรับในอ่าวไทยค่อนข้างปลอดภัยมากกว่าเนื่องจากมีแนวกันคลื่นยักษ์ธรรมชาติ ได้แก่ด้ามขวานทอง หมู่เกาะอินโดนีเซีย และหมู่เกาะฟิลิปปินส์
ให้ความปลอดภัยได้ในระดับหนึ่ง คือสามารถแจ้งให้ประชาชนทราบล่วงหน้าก่อนประสบเหตุและเตรียมพร้อมรับมือเมื่อภัยดังกล่าวมาถึง เพื่อป้องกันชีวิตตนและทรัพย์สินบางส่วนได้ โดยจุดประสงค์หลักคือเพื่อลดความสูญเสียที่จะเกิดขึ้นจากภัยพิบัติ
โรงเรียนบ้านท่าส้ม อ.กันตัง จ. ตรัง อยู่ใกล้แนวรอยเลื่อนขนาดเล็กและอยู่ใกล้บ่อน้ำพุร้อน การเกิดรอยแยกอาจเป็นผลมาจากการเคลื่อนตัวของรอยเลื่อนนี้ อย่างไรก็ตาม การเคลื่อนตัวเป็นไปอย่างช้า ๆ ยังไม่มีผลที่จะทำให้อาคารเรียนชำรุดมากนัก
เท่าที่ผ่านมา จังหวัดตากเคยมีแผ่นดินไหวบริเวณอำเภอแม่สอด ระดับ 4.8 ริกเตอร์ แต่ถือว่าไม่รุนแรงเท่าใดนัก
ในส่วนของกรมทรัพยากรธรณีมีเอกสารดังนี้ – หนังสือการ์ตูนเรื่องแผ่นดินไหวภัยใกล้ตัว – แผ่นพับเรื่อง คลื่นยักษ์สึนามิ – โปสเตอร์ เรื่อง แผ่นดินไหวมาตราเมอร์คัลลี่ – หนังสือคู่มือแนวทางปฏิบัติในพื้นที่ที่มีโอกาสเกิดหลุมยุบและบัญชีรายชื่อจังหวัดที่มี โอกาสเกิดหลุมยุบ – แผ่นพับเรื่อง หลุมยุบ ทั้งนี้สามารถติดต่อขอรับได้ที่ กลุ่มงานประชาสัมพันธ์ กรมทรัพยากรธรณี
พื้นที่ภาคอีสานจัดว่าเป็นพื้นที่ปลอดภัยจากแผ่นดินไหว โอกาสในการเกิดถือว่าต่ำ สบายใจได้
มีโอกาสเกิดขึ้นอีก เพราะ บริเวณฝั่งอันดามันมีแนวการมุดตัวของแผ่นเปลือกโลก ดังนั้นถ้าเกิดการมุดตัวอย่างรุนแรงจะทำให้เกิดแผ่นดินไหวที่รุนแรงเช่นกันและนั้นจะส่งผลให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิได้เช่นเดียวกัน
ผลกระทบโดยตรงจากเหตุการณ์แผ่นดินไหว คือการสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหว ส่งผลให้โครงสร้างอาคารต่างๆ ได้รับความเสียหายหรือพังทลาย นอกจากนี้ได้แก่ เกิดรอยแตกบนพื้นดิน ดินถล่ม คลื่นยักษ์ (สึนามิ) และไฟไหม้