คำถามเกี่ยวกับธรณีวิทยา
คำถามเกี่ยวกับธรณีวิทยา
ศิลาแลงหรือ laterite เกิดจากการผุพังของหินมีเนื้อเป็นดิน (clay) ประกอบด้วยออกไซด์ของเหล็กเป็นหลักและอะลูมิน่า (Al2O3) เมื่ออยู่ใต้ดินจะนิ่มตัดได้ แต่เมื่อโผล่โดนอากาศ ซึ่งก็คือการได้ออกซิเจนเพิ่มหรืออาจเรียกว่าถูกออกซิไดซ์ จาก ferrous oxide กลายเป็น ferric oxide ที่เป็นวัสดุประสานเนื้อศิลาแลง ประกอบกับถูกอากาศจนแห้งเลยแข็งตัว ซึ่งแข็งแล้วแข็งเลย
มีธาตุ อะลูมิเนียม แคลเซียม เหล็ก และแมกนีเซียม ซึ่งธาตุเหล่านี้ช่วยดูดซับฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ต่อพืช ประโยชน์คือใช้เป็น soil improver เพราะว่าจะช่วยชลอการไหลผ่านของน้ำทำให้ดินไม่แห้งเร็ว ช่วยควบคุมอุณหภูมิไม่ให้สูงเกินไปและ ช่วยป้องกันไม่ให้ดินจับตัวเป็นก้อน เป็นต้น เหล่านี้เป็นคูณสมบัติความพรุนของ pumice
หินทรายแป้งคือหินตะกอนชนิดหนึ่งที่มีขนาดของตะกอนเล็กกว่า 1/16 มิลลิเมตร ซึ่งมีขนาดเล็กกว่าขนาดของทรายละเอียด ในขณะที่หินโคลนเป็นหินตะกอนเช่นกันแต่ประกอบด้วยอนุภาคของตะกอนที่เล็กกว่า 1/256 มิลิเมตร ซึ่งมักจะตกตะกอนในสภาวะที่แอ่งสะสมตะกอนมีพลังงานต่ำ คลื่นและลมสงบ
หินดินดานคือหินตะกอนชนิด Clastic ที่เกิดจากการสะสมตัวของตะกอนที่มีขนาดเล็กกว่า 0.02 มิลิเมตร ไม่จำเห็นต้องเป็นแร่ feldspsr ที่ผุเป็น clay อาจเป็น SiO2 ก็ได้ หินดินเหนียว ไม่มีใครใช้ศัพย์นี้ กรณี Claystone หรือ Mudstone ต่างกับ Shale ที่ความแข็งตัว การเรียงตัวของเม็ดตะกอน แต่บางครั้งก็เป็นความนิยมของประเทศที่ใช้เรียกศัพย์นี้ shale และ claystone เป็น Sedimentary Rocks เหมือนกัน แต่ต่างกันที่ลักษณะรูปร่าง กล่าวคือ Shale จะมีการเรียงตัวของ Clay particle เป็น sheet กว่า Claystone ซึ่ง Claystone จะมีการแตกแบบConchoidal Fracture
หินชนวน หรือหินกาบ (slate) เป็นหินแปรชนิดหนึ่ง ซึ่งเกิดจากการที่หินดินดาน (shale) ถูกอิทธิพลของความร้อนและความกดดันภายในโลก หรือจากการมีมวลหินอัคนีแทรกซอนเข้ามาสัมผัสด้วย ทำให้องค์ประกอบในหินดินดานเดิมเกิดการตกผลึกใหม่ มีการเรียงตัวของเม็ดแร่ใหม่เนื่องจากแรงกดดัน โดยทั่วไปมักมีเนื้อแน่นและแกร่งกว่าหินดินดานเดิม ทั้งยังมีผิวหน้าเป็นมันวาวจากการเรียงตัวของแร่ประกอบหิน
– ธรณีภาค คือลักษณะทางธรณีวิทยาของพื้นที่ปริมณฑลหนึ่ง อาจแค่ระดับอำเภอหรือใหญ่กว่าประเทศไทยก็ได้ที่มีประวัติความเป็นมา ลักษณะลำดับชั้นหิน ธรณีโครงสร้างและธรณีประวัติอยู่ในชุดเดียวกัน หลักฐานคุณก็ได้จากการศึกษา 3-4 สิ่งนี้ เช่นในภาพกว้างง่ายๆนะ ประเทศไทยปร
ดินสอพอง หรือดินมาร์ล (marl) เกิดจากการผุพังของหินปูนแล้วมีการสะสมตัวใหม่ในสภาพแวดล้อมที่เป็นบึง หนองน้ำ หรือที่ราบเชิงเขาหินปูน ซึ่งกระบวนการนั้นมีทั้งที่เป็นการผุพังทางเคมีและทางกายภาพปะปนกัน ดังนั้น องค์ประกอบจึงมีแคลเซียมคาร์บอเนต ซึ่งมีอยู่ในหินปูนต้นกำเนิด เป็นส่วนใหญ่ องค์ประกอบที่นอกเหนือจากนี้จะเป็น แร่ดิน (clay minerals) แร่ควอตซ์เม็ดละเอียด แร่ฮีมาไทต์หรือแร่ที่เป็นพี่น้องกันในตระกูลออกไซด์ของเหล็ก อาจมีอินทรีย์สารปนบ้างเล็กน้อย การใช้ประโยชน์จากดินสอพองปัจจุบันก็ได้แก่การนำมาล้างแล้วให้ตกตะกอนใหม่ เพื่อคัดเอาดินสอพองขนาดละเอียดไปทำแป้งเล่นสงกรานต์ ทำไข่เค็มของลพบุรี ที่จริงเอาไปใช้เป็นสารปรับสภาพดินก็ได้ ในกรณีของดินเปรี้ยวหรือดินที่เป็นกรด แหล่งดินสอพองที่สำคัญในบ้านเราอยู่แถวลพบุรีและสระบุรี แหล่งอื่นๆ ในบ้านเราก็มีเยอะ เอาเป็นว่าตามแนวที่ราบเชิงเขาหินปูน เป็นบริเวณที่สามารถจะเจอดินสอพองได้บ่อย ๆ เช่น แถวกาญจนบุรี ราชบุรี ก็หาได้ อีกอย่างหนึ่ง ชาวบ้านบางแห่งยังรับประทานดินสอพองเป็นก้อนเล็ก ๆ แก้ปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ ซึ่งก็คือสภาพที่มีกรดในกระเพาะอาหาร
วิวัฒนาการของโลก คือการเปลี่ยนแปลงของโลกตั่งแต่มีการเกิดโลกมา 4.5 พันล้านปีก่อน มีกระบวนการศึกษาโดยต้องใช้ความรู้ด้านธรณีวิทยาเป็นหลักสำคัญ ที่กล่าวถึง 1 การเกิดโลกและองค์ประกอบของโลกเกี่ยวกับแร่และหิน การแยกชั้นต่างๆ ภายในโลก 2 กระบวนการเปลี่ยนแปลงของโลกและผลที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายใต้พื้นโลกและบนผิวโลก เช่น การกัดเซาะพังทลายของหินและแร่ การเกิดภูเขาโดยการยกตัวของชั้นหิน เกิดภูเขาไฟและ การเคลื่อนตัวชองแผ่นเปลือกโลกที่ทำให้เกิดแผ่นดินไหวและอาจเกิดคลื่นย้กษ์สึนามิถ้าเกิดในทะเล การพัดพาและตกทับถมของตะกอนดินและหิน การกัดเซาะพังทลายของทางน้ำและชายฝั่ง ฯลฯ และ3 ศึกษาประวัติของโลกในช่วงอายุต่างๆทางธรณีวิทยาที่ศึกษาได้จากซากสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ การลำดับขั้นหิน การเกิดและการเปลี่ยนแปลงของแร่และหิน การเปลี่ยนแปลงสนามแม่เหล็กโลก การเปลี่ยนแปลงสถาพภูมิอากาศในอดีต ฯลฯ
ศิลาแลง หรือ laterite เท่าที่ทราบพอจะแบ่งตาม texture ได้ดังนี้ 1.เนื้อแน่น (massive) 2.เนื้อเป็นเม็ดๆ(nodular) 3.เนื้อประสาน(recemented) 4.เนื้อหินคราบเหล็ก(ferruginized rock) 5.เนื้อนิ่มเป็นลายจุด(soft-mottled)